سل ریوی چیست؟

سل ریوی یک بیماری خطرناک و عفونی است که توسط یک باکتری از دسته باکتری های مایکوباکتریوم ایجاد می شود. این باکتری توسط دانشمند آلمانی روبرت کخ در سال ۱۸۸۲ کشف شد. این باکتری به شکل باسیل می باشد و به صورت میله های باریک و بلند دیده می شود ولی گاهی نیز باسیل ها حالت خمیده دارند.

باکتری ایجادکننده بیماری از طریق تنفس وارد بدن می شود و در عمق ریه نفوذ می کند. استقرار باکتری در ریه را به این علت می دانند که این باکتری هوازی مطلق است و چون در ریه اکسیژن به مقدار فراوانی وجود دارد این باکتری به ریه رفته و در آنجا جایگزین می شود. پس از استقرار باکتری تعدادی از گلبول های سفید و فیبرین در اطراف باکتری جمع شده و تولید یک «دانه سلی» می کنند و بعد به تدریج مرگ بافتی از مرکز این دانه سلی شروع می شود. براثر پیشرفت این جراحت، بافت های آسیب دیده همراه با خلط و ترشحات ریوی از بدن خارج می شوند و به جای آن ها حفره ای در ریه ایجاد می گردد که این حفره ها با استفاده از اشعه ایکس توسط عکس برداری دیده می شوند.

انواع سل

دو نوع عفونت بیماری سل وجود دارد: پنهان و فعال.

سل پنهان

در این حالت باکتری در بدن به شکل غیرفعال باقی می ماند. این نوع سل هیچ نشانه ای ندارد و مسری هم نیست، اما ممکن است به نوع فعال تبدیل شود.

سل فعال

در این حالت باکتری فعال است و نشانه های سل در بیمار مشاهده می شود. این نوع سل به دیگران سرایت می کند.

به نظر می رسد حدود یک سوم از جمعیت جهان مبتلا به سل پنهان باشند. ۱۰ درصد از موارد سل پنهان به نوع فعال آن تبدیل می شوند. اما خطر ابتلا به آن در افرادی که دارای سیستم ایمنی ضعیف هستند (مانند بیماران مبتلا به ایدز یا افراد دارای سوتغذیه یا افراد سیگاری) بیشتر است.

سل ریوی برای مدت هزاران سال درمانی نداشت و فرد مبتلابه این بیماری قطع می مرد، ولی در سال ۱۹۴۴ یک داروی معجزه گر بنام استرپتومایسین برای درمان بیماری کشف شد. چند سال بعد دو داروی دیگر بنام های پاراآمینو سالیسیلیک اسید و ایزونیازید کشف گردیدند. امروزه این بیماری به طور مؤثری توسط این داروها درمان می شود، البته درمان سل مانند پیشرفت بیماری مدت ها طول می کشد.

https://tormoz-electero.niloblog.com/p/7/

بیماری سل به راحتی توسط رادیوگرافی و اشعه ایکس تشخیص داده می شود. واکسنی نیز برای پیشگیری از این بیماری ساخته شده است که بنام واکسن BCG نامیده می شود و درصورتی که در اولین روزهای تولد نوزاد به وی تزریق شود در برابر ابتلا به بیماری مصون می گردد.

تشخیص بیماری سل

پزشک برای تشخیص بیماری سل با استروسکوپ به صدای ریه ها گوش می دهد و گره های لنفاوی را معاینه می کند تا ببیند متورم شده اند یا خیر. همچنین از بیمار درباره ی علائم بیماری، سابقه ی پزشکی و عوامل خطرآفرین ابتلا به سل سؤال خواهد کرد.

متداول ترین آزمون تشخیص بیماری سل آزمایشی پوستی است که در آن مقدار بسیار کمی از توبرکولین PPD (عصاره ی باکتری سل) را به قسمت داخلی بازو تزریق می کنند.

پزشک پس از ۲ تا ۳ روز ناحیه ی تزریق را بررسی می کند. اگر در این ناحیه برآمدگی قرمز و سفت به اندازه ی مشخصی وجود داشته باشد، احتمال ابتلا به بیماری سل وجود دارد.

متأسفانه آزمون پوستی سل ۱۰۰% دقیق نیست و ممکن است جواب مثبت یا منفی را به اشتباه نشان دهد.

بااین حال، برای تشخیص سل آزمون های دیگری نیز وجود دارد که از آن جمله می توان به آزمایش خون، رادیوگرافی از قفسه ی سینه و آزمایش خلط اشاره کرد. این آزمایش ها برای تشخیص وجود باکتری سل به کار می روند و هم زمان می توان تست پوست را نیز انجام داد.

تشخیص سل مقاوم (MDR) از سل معمولی دشوارتر است. همچنین تشخیص سل در کودکان دشوارتر از بزرگ سالان است.

اگر شخص مسئولی در خانه است:

در صورت امکان، مراقب باشید که همه افراد خانه برای سل آزمایش شوند. کودکان را علیه سل واکسن بزنید.

همه افراد به ویژه کودکان باید مقدار زیادی غذاهای مقوی بخورند. شخصی که به سل مبتلاست تا وقتی که سرفه می کند باید جدا از کودکان بخورد و بخوابد در صورت امکان در یک اطاق جداگانه.

شخص مبتلابه سل باید دقت کند که هنگام سرفه کردن دهانش را بپوشاند و هیچ گاه نباید بر زمین تن کند.

با اولین علائم سل یا هنگامی که سرفه کردن کودک بیش از ۲ هفته طول می کشد او را به مرکز بهداشت ببرید.

سل را فوراً تحت درمان قرار دهید. شخصی که دیگر به سل مبتلا نیست نمی تواند آن را انتقال دهد.